Wiersze

Zosia Samosia i O Grzesiu kłamczuchu i jego cioci – Julian Tuwim

Dwa legendarne wiersze Juliana Tuwima w jednym słuchowisku – o Zosi, która wszystko chce robić sama, i Grzesiu, który kłamie bez opamiętania.
Julian Tuwim
Julian Tuwim
Poeta, pisarz, satyryk · Dwudziestolecie międzywojenne
Więcej od autora

Julian Tuwim to jeden z największych poetów, których wiersze od pokoleń bawią i uczą polskie dzieci. W tym wyjątkowym słuchowisku spotykamy aż dwoje niezapomnianych bohaterów: upartą Zosię Samosię oraz niepoprawnego kłamczuszka Grzesia. To duet, przy którym trudno się nie uśmiechnąć – i trudno nie wyciągnąć cennych wniosków!

O czym są te wiersze?

Zosia Samosia to historia dziewczynki, która na wszystko odpowiada tym samym: „sama, sama, sama!". Zosia nie chce, by ktokolwiek jej pomagał – ani przy ubieraniu, ani przy jedzeniu, ani przy zabawie. Skutki jej uporu okazują się jednak dość kłopotliwe, a wiersz w zabawny sposób pokazuje, że proszenie o pomoc wcale nie jest oznaką słabości.

O Grzesiu kłamczuchu i jego cioci to z kolei opowieść o chłopcu, który ma wyjątkowo bujną wyobraźnię… wykorzystywaną niestety do zmyślania. Grześ potrafi opowiedzieć cioce najbardziej nieprawdopodobne historie – ale jak to z kłamstwem bywa, prawda zawsze wychodzi na jaw. Wiersz śmieszy, ale i skłania do refleksji nad tym, dlaczego warto mówić prawdę.

Morał

Warto prosić innych o pomoc, bo współpraca daje lepsze efekty niż upór. Pamiętaj też, że kłamstwo ma krótkie nogi – prawda zawsze w końcu wyjdzie na jaw!


Posłuchaj słuchowiska

Zanurz się w świat klasyki Tuwima w pięknym wykonaniu! To słuchowisko to idealna dobranocka dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym – pełna humoru, wyrazistych bohaterów i mądrych morałów opakowanych w rytmiczne, wpadające w ucho wiersze. Usiądźcie razem wygodnie i dajcie się ponieść słowom jednego z najwybitniejszych polskich poetów dla dzieci.

52wyświetlenia1polubienie4 miesiące temuObejrzyj na YouTube

Dla rodziców: Po wysłuchaniu słuchowiska warto porozmawiać z dzieckiem o obu bohaterach osobno. Zapytaj, czy zdarzyło mu się kiedyś chcieć zrobić coś „samemu" – i jak to wyszło. Przy wierszu o Grzesiu możesz delikatnie poruszyć temat konsekwencji kłamstwa, pytając: „Co czujesz, gdy ktoś mówi ci nieprawdę?" To świetny punkt wyjścia do rozmowy o zaufaniu i szczerości w przyjaznej, bezpiecznej atmosferze.

Przewodnik dla rodziców — pytania i wskazówki

Quiz dla rodziców — czy znasz tę bajkę tak dobrze jak twoje dziecko?

Julian Tuwim był przede wszystkim poetą dla dzieci — prawda czy fałsz? Czym zajmował się przez większość swojej kariery literackiej?

  • a) Był głównie autorem baśni i bajek dla najmłodszych, publikowanych w „Płomyczku”
  • b) Był przede wszystkim poetą dla dorosłych — współtwórcą grupy Skamander i autorem tekstów kabaretowych
  • c) Był przede wszystkim dramaturgiem — pisał sztuki teatralne wystawiane w Warszawie
  • d) Był tłumaczem literatury rosyjskiej, a wiersze dla dzieci pisał jako hobby

Co w polskiej tradycji literackiej i folklorystycznej symbolizuje postać „samosia” — kogoś, kto wszystko chce robić sam?

  • a) Bohaterstwo i niezależność godne naśladowania przez dzieci
  • b) Pychę i zarozumiałość prowadzące do śmiesznej porażki jako przestrogi
  • c) Kreatywność i wynalazczość typową dla zdolnych dzieci
  • d) Nieśmiałość i lęk przed innymi ludźmi wynikający z trudnych przeżyć

Jak Grześ w wierszu Tuwima „wychodzi na jaw” ze swoim kłamstwem — jaki mechanizm fabularny ujawnia jego zmyślenia?

  • a) Ciocia sprawdza jego słowa w encyklopedii i konfrontuje go z faktami
  • b) Kolega Grzesia donosi cioci, że chłopiec zmyśla
  • c) Kłamstwa Grzesia są tak absurdalne i narastające, że same w sobie stają się dowodem zmyślenia
  • d) Grześ przypadkowo zapomina własnego kłamstwa i mówi prawdę

Który morał najlepiej oddaje wychowawcze przesłanie obu wierszy Tuwima — wybierz odpowiedź, którą warto przekazać dziecku?

  • a) Dzieci powinny słuchać dorosłych i nie próbować robić nic samodzielnie
  • b) Kłamstwo jest najgorszą wadą i należy karać za nie surowo
  • c) Współpraca i szczerość to siła — upór i zmyślanie prowadzą do kłopotów, ale z humorem można się z nich nauczyć
  • d) Wyobraźnia jest niebezpieczna — dzieci powinny trzymać się faktów

W jakim okresie historycznym Tuwim napisał swoje najbardziej znane wiersze dla dzieci i co wpłynęło na ich charakter?

  • a) W czasach PRL-u, gdy literatura dziecięca miała służyć propagandzie
  • b) W dwudziestoleciu międzywojennym, gdy Polska odbudowywała tożsamość kulturową po zaborach
  • c) Na przełomie XIX i XX wieku, pod wpływem literatury zachodniej dla dzieci
  • d) Tuż po II wojnie światowej, jako odpowiedź na traumę wojenną dzieci

Mogą Ci się spodobać

Spóźniony Słowik
Zabawny wiersz Juliana Tuwima o zmartwionej pani Słowikowej, która czeka na spóźnionego męża z kolacją.
Audiobajka
Pan Maluśkiewicz i wieloryb
Klasyczna bajka Juliana Tuwima o najmniejszym człowieczku na świecie, który wyrusza w wielką wyprawę przez ocean.
Audiobajka
Dwa Michały – Julian Tuwim
Zabawny wiersz Juliana Tuwima o dwóch Michałach, którzy urządzają wesoły taniec – klasyka polskiej poezji dla dzieci.
Audiobajka
Dwa wiatry i Kapuśniaczek – wiersze Juliana Tuwima
Dwa nastrojowe wiersze Juliana Tuwima o wietrze i deszczu – idealne na wieczorne wyciszenie i dobranoc.
Audiobajka
Idzie Grześ – wierszyk Juliana Tuwima
Wesoły wierszyk Juliana Tuwima o chłopcu Grzesiu i jego wielkim worku – idealny dla maluchów 3-4 lata.
Audiobajka
O Panu Tralalińskim
Zabawny wiersz Juliana Tuwima o wesołym Panu Tralalińskim, który śpiewa i tralala przez całe życie.
Audiobajka
Copyright © 2026